هرگاه در دهم آذر شاهد تشکیل کمپینی بودید که عده ای لباس های شان را با روبان قرمز تزئین کردند، بدانید که آنها آمده اند تا یادآور شوند که HIV از بین نرفته ‌است و هنوز کارهای زیادی است که باید انجام شود. لذا تعهد و پایبندی و حمایت از آنها مورد نیاز است.

از سال ۱۹۸۸ بود که روز اول دسامبر برابر با ۱۰ آذر روز جهانی ایدز نامگذاری شده است و هر ساله برای این روز، شعار خاصی نیز در نظر گرفته می‌شود. نوعی از بیماری که تاکنون هیچ راهی برای درمان قطعی آن پیدا نشده است.

اپیدمی جهانی ایدز

اپیدمی جهانی ایدز و ویروس آن، با توجه به مقیاس و تأثیر ویرانگری که دارد یک مورد اضطراری جهانی و یکی از وحشتناک ترین چالشها را در برابر زندگی و حیثیت انسان و همچنین در برابر برخورداری مؤثر ازحقوق بشر تشکیل می دهد، که رشد اجتماعی و اقتصادی را در سراسر جهان تضعیف می کند و بر تمامی سطوح جامعه ملی، اجتماعی، خانوادگی و فردی تاثیر می گذارد. ایدز تا به حال جان میلیون ها انسان را گرفته است و در سرتاسر جهان هر ساله میلیون ها انسان به ویروس "اچ. آی. وی." آلوده می شوند.

ویروس ایدز چیست؟

ویروس ایدز همان ویروس نقص ایمنی اکتسابی انسان است که بیماری ایدز را به وجود می آورد. ویروس ایدز عضو گروهی از ویروسها به نام رترویروسها است که سلولهای انسان را آلوده می کند و انرژی و مواد غذایی این سلولها را صرف رشد و تولیدمثل خود می کند.

بیماری ایدز چیست؟

بیماری ایدز یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی بیماری است که سبب اختلال سیستم ایمنی بدن می شود به صورتی که بدن قادر به مبارزه با برخی عفونتها نمی باشد. این عفونتها عبارتند از: عفونتهایی که عفونتهای فرصت طلب نام دارند و سایر بیماریهایی که در شرایط ضعف سیستم ایمنی عمل می کنند. وقتی فردی با ویروس ایدز آلوده می شود و ویروس وارد بدن او می گردد، ابتدا ویروس در سلولهای سفید خون او زندگی و تکثیر پیدا می کند.

این سلولهای سفید سلولهای ایمنی هستند که بطور طبیعی ما را در مقابل بیماریها محافظت می کنند. شاه علامت آلودگی با ویروس ایدز بصورت از بین رفتن پیشرونده گروه خاصی از سلولهای ایمنی به نام سلولهای T کمکی یا سلولهای CD۴ میباشد. ویروس در حین رشد خود در بدن سبب از بین رفتن این سلول و سلولهای دیگر می شود. انهدام این سلولها سیستم ایمنی را تضعیف میکند در نتیجه باعث مستعد شدن شخص به عفونتها و بیماریهای فرصت طلب مختلف می شود از عفونت ریه گرفته تا سرطان.

در برخی افراد علایم ایدز که همانا کاهش تعداد سلولهای T و عفونتهای فرصت طلب می باشد خیلی زود بعد از اولین آلودگی با ویروس اتفاق می افتد. اما اغلب افراد به مدت ۱۲-۱۰ سال و تعداد کمی حتی مدتهای طولانی تری بدون علامت باقی می مانند. همانند بیشتر بیماریهای دیگر رسیدگی های بموقع پزشکی می تواند عمر شخص را طولانی تر سازد.

ویروس ایدز چگونه منتقل می شود؟

فرد آلوده به ویروس ایدز ویروس را در مایعات خاص بدنش از جمله خون، شیر و... حمل می کند. انتقال ویروس فقط در صورتی میسر است که این چنین مایعات آلوده به ویروس ایدز وارد جریان خون فرد دیگری بشوند. معمولاً انتقال ویروس ایدز از یکی از طریق تماس جنسی بدون پیشگیری با فرد آلوده به ایدز، استفاده از سوزن یا سرنگ مشترک با یک فرد آلوده به ویروس ایدز و انتقال ویروس از مادر به فرزند در حین بارداری، زایمان، یا شیردهی اتفاق می افتد.  

بررسی های آزمایشگاهی نشان داده است که ویروس ایدز در یک سرنگ آلوده می تواند حتی بیشتر از یک ماه زنده بماند و معتادان تزریقی به منظور پیشگیری از ایدز هرگز نباید سرنگ، آب و وسایل تهیه مواد مخدر را بطور اشتراکی مصرف نمایند یا اینکه بیشتر از یک بار مصرف کنند. این شامل سوزنها و سرنگهایی می شود که برای تزریق مواد مخدر و حتی داروهایی مثل استروئیدها به کار می رود. انواع سوزن و سرنگ مثل آنهایی که برای سوراخ کردن گوش و خالکوبی یا تاتو کردن به کار می رود نیز می تواند سبب انتقال ایدز شود.

ویروس ایدز از چه راههایی منتقل نمی شود؟

انتقال ویروس ایدز از یک فرد به فرد دیگر به آسانی ویروسهای دیگر نمی باشد. این ویروس از راه هوا یا غذا منتقل نمی شود (به عنوان مثال از طریق عطسه یا سرفه کردن). هیچ موردی از انتقال ایدز از طریق تماس های عادی روزانه یک فرد آلوده با همخانه ای ها، همکاران، خویشاوندان، یا دوستانش که از ظروف و توالت مشترک استفاده می کنند دیده نشده است. ایدز همچنین از طریق در آغوش گرفتن و بوسیدن منتقل نمی شود. ویروس ایدز در عرق، استفراغ، مدفوع و ادرار وجود دارد ولی تاکنون مواردی از انتقال توسط آنها گزارش نشده است. (بجز دو مورد که انتقال ویروس از طریق تماس مدفوع با پوست بریده شده اتفاق افتاده است.) مگس، پشه و حشرات دیگر ویروس را منتقل نمی کنند.

تشخیص آلودگی به ویروس ایدز

بلافاصله بعد از آلوده شدن، برخی افراد ممکن است علائمی گذرا شبیه یک سرماخوردگی ساده داشته باشند. حتی ممکن است آلوده شده باشند، اما کاملاً احساس سلامت کنند. تنها راهی که شخص می تواند از وضعیت خود مطمئن شود انجام آزمایش برای کشف آنتی بادیهای ضدویروس ایدز (پروتئین هایی که در بدن برای مبارزه برعلیه ویروس ایدز تولید می شوند) می باشد. این آزمایش بر روی نمونه خون فرد مشکوک انجام می شود. اگر در خون شخص آنتی بادیهای ضدویروس ایدز موجود باشد معنای آن این است که به ویروس ایدز آلوده شده است.

در چه مواردی باید آزمایش ایدز انجام شود؟

اگر شخص به هر دلیل احتمال می دهد که به ویروس ایدز آلوده شده باشد باید هرچه سریعتر مورد آزمایش قرار گیرد، حتی در اولین مراحل بیماری باید گام های سازمان یافته ای برای حفظ درازمدت سلامتی فرد برداشته شود. بیمار باید به طور منظم به یک متخصص بیماریهای عفونی مراجعه کند تا در وقت مقتضی قبل از بدحال شدن بیمار درمان ضد ویروس ایدز شروع شود. این روش رسیدگی فعالانه در بیماران ایدز سبب می شود بیمار سالهای بیشتری زندگی سالم داشته باشد.

۲۷ آبان تا ۳ آذر «هفته خود مراقبتی» نامگذاری شده است تا همه افراد با فراگیری دانش خود مراقبتی، در مواجهه با مشکلات گوناگون، خردمندانه و هوشمندانه از خود مراقبت نموده و همچنین یاری گر دیگران باشند.

سازمان بهداشت جهانی پایه و اساس سلامتی را «خود مراقبتی مبتنی بر دانش و آگاهی» می داند، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کتاب «راهنمای خود مراقبتی جوانان» در این خصوص منتشر نموده

سازمان جهانی بهداشت به مجموعه عملکردهایی، خود مراقبتی می گوید که هر فردی برای حفظ سلامت جسمی و روانی، پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها و اقدامات درمانی خود به کار می‌گیرد. به طور کلی خود مراقبتی رفتار و شیوه‌ای از زندگی است که جنبه‌های مختلف مانند پیشگیری از بروز بیماری، بهداشت غذایی، ورزش و… را در بر می‌گیرد.

فعالیت‌های مربوط به مراقبت‌های شخصی می‌توانند به رفع استرس و بهبود وضعیت سلامت عمومی کمک کند.

مطالعات نشان می دهد که رعایت شیوه زندگی سالم و مراقبت‌های شخصی می‌تواند از بروز بسیاری از بیماری‌های جسمی و روانی پیشگیری کند.

دیابت یا همان بیماری قند هفتمین عامل مرگ و میر است. مرگ میر ناشی از آن بیش از مجموع بیماری های ایدز و سرطان پستان گزارش شده است.

امروز ۲۳ آبان مصادف با ۱۴ نوامبر مراسم روز جهانی دیابت در بیش از ۱۶۰ کشور جهان برگزار می‌شود. انتخاب این روز به نام دیابت به خاطر سالروز تولد «سر فردریک بانتینگ» است که به همراه «چارلز بست» در سال ۱۹۲۲ انسولین را کشف کرد.

دیابت یا همان بیماری قند یک نوع اختلال متابولیک و سوخت و سازی در بدن است که به واسطه آن توانایی تولید انسولین در بدن از بین می رود و یا برعکس مقاومت در برابر انسولین در بدن را ایجاد می کند. در نتیجه انسولین تولیدی نمی تواند عملکرد نرمال خود را انجام دهد. در دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می یابد. به همین دلیل میزان قند خون افزایش یافته که به آن هایپرگلیسمی می گویند. اگر افزایش قند در دراز مدت در بدن وجود داشته باشد عوارض میکروواسکولار دیابت یا تخریب رگ های بسیار ریز در بدن ایجاد می شوند که می توانند اعضای مختلف بدن همچون کلیه، چشم و اعصاب و قلب را درگیر کنند.

از جمله علائم و نشانه های دیابت «نوع یک» در بدن شامل، گرسنگی شدید و افزایش اشتها، تشنگی شدید، خشکی دهان و ادرار پی در پی، بی حسی یا سوزن سوزن شدن در پا، کاهش وزن غیرعادی، خستگی و بی حالی، خشکی پوست، عفونت های قارچی و باکتریایی، تاری دید و از دست دادن هوشیاری است. همچنین در دیابت زمینه ارثی و سبک زندگی در ابتلا این نوع بیماری موثر هستند.

در کنترل دیابت شش اصل مهم  آموزش، کنترل وزن، تغذیه، ورزش و فعّالیت‌های بدنی، داروها، خود پایشی و خود مراقبتی بسیار اهمیت دارد.

پرتوشناسی یا رادیولوژی و گاهی تصویربرداری تشخیصی نام یک رشته از تخصص های پزشکی است که از پرتو ایکس و دیگر اقسام امواج و پرتوها برای تشخیص و درمان بیماری و حالات غیر طبیعی کمک می گیرد. به همین دلیل هفدهم آبان مصادف با هشتم نوامبر سالروز کشف پرتو ایکس، روز جهانی رادیولوژی نام گذاری شده است.

نظر به برجسته بودن مقاله ی علمی ویلهلم کنراد رونتگن، اولین جایزه نوبل فیزیک در سال 1901 به وی اعطا گردید.

در پرتوشناسی، برخی روش‌ها (همانند سی تی اسکن، ماموگرافی و روش‌های مرسوم رادیوگرافی) از توزیع پرتوهای تابیده شده اشعه ایکس بر روی صفحات فیلم و یا شمارشگرها و یا گیرنده‌های دیگر دیجیتالی تشکیل تصویر می‌دهند. اما در برخی روشهای دیگر (همانند ام آرآی، سونوگرافی و مقطع‌نگاری همدوسی اپتیکی) از روش‌های غیر پرتوی یونیزان استفاده می‌گردد. رادیولوژی امروزه هر دو را در بر می گیرد.

رادیولوژیست شخصی است که پزشک بوده و دارای تخصص پرتوشناسی است و با استفاده از آرایه‌ها یا نقش‌هایی از فناوری‌های تصویربرداری برای تشخیص یا درمان بیماری‌ها بهره می‌برد.